بخش نخست:
یکی از منابع مهم برای شناخت دیرینگی یک شهر یا روستا، نقشه های جغرافیایی است، به همین خاطر از مدت ها قبل در نظر داشتم بررسی های تاریخی در مورد سامان را روی نقشه های قدیمی هم پیگیری کنم تا اینکه مدتی پيش در اداره اسناد و آرشيو وزارت امور خارجه مشغول بازديد از نقشه ها و اسناد بودم (اين مركز و كتابخانة مرحوم آيت الله مرعشي نجفي در قم، بزرگترين مركز اسناد و آرشيو قديمي در ايران بشمار مي‌آيند.) نقشه‌اي آنجا بود كه كارشناس مربوط در توضيح آن گفت: اين نقشه در سال 1886 ميلادي از سوي ملكة انگليس به ناصرالدين شاه قاجار اهداء شد، اما پس از مدتي وزارت امور خارجة انگليس با دستپاچگي با ارائه ی يادداشتی رسمي به ايران و پوزش، خواسته بود تا نقشه به دليل اشتباه در رنگ آميزي برخي از مناطق به انگلستان بازگردانده بشه!؟
اشتباه مورد اشارة انگليسي ها در واقع مربوط به سه جزيرة ابوموسي، تنب بزرگ و كوچك بود كه به رنگ قلمرو ايران طراحي شده بود و خوب اين با سياست انگليسي‌هاي موذي كه قصد داشتند سال‌ها بعد تخم فتنه‌اي را در منطقه بكارند، منافات داشت؛ به هر حال پس از آن معلوم نبود كه آيا مقامات وقت ايران اين نقشه را پس داده اند يا نه؟؟ تا اينكه حدود 3 سال پيش يكي از كارشناسان وزارت خارجه در جستجوهايش اين نقشه را پيدا مي كند ... و حالا اين نقشه يكي از اسناد محكم در تعلق جزاير به خاك ايران عزيز است.

پ.ن: ادامه ی مطلب برای بعد.