«در» ها

خب برای این بخش تعدادی عکس از درهای خانه های روستا را برایتان انتخاب کرده ام.

می دونید که ساخت در، هنر و فن خاصی در گذشته ها به شمار می رفت که علاوه بر زیبایی و استحکام، یه سری موارد باید در آنها رعایت می شد. به این خاطر که ساخت در بخشی از معماری بود و ویژگی ها و نمادهای بومی در آنها به کار می رفت.

در روستای سامان هم به  عنوان  بخشی از فرهنگ ایرانی، درها با ویژگی هایی که کم و بیش در سایر مناطق کشور دیده ایم، ساخته می شد.

چوب ها اگه دقت کنید با «بست» های فلزی به هم وصل شده اند، اما به نظر می یاد که برای برخی درها برخی تزئینات هم بکار برده شده. بخشی از این تزئینات به گل میخ های بزرگی است که روی هر الوار نصب شده است.

عکس ها را که ملاحظه کنید، می بینید در عکس شماره ی نخست (ارسالی از آقای علی بی غم) ساده ترین در را شاهدیم که تقریبا تزئینات اضافی روی آن صورت نگرفته است.

در مقابل درهای شماره ی پنجم (آقای علی خدادادی) و به ویژه ششمین در (ارسالی از آقای علی بی غم) که خیلی هم زیباست، بیشترین تزئینات را داره. هم گل میخ های بزرگ و هم اینکه زیر کوبه ها (دق الباب) هم فلزهای گرد و زیبا کار شده تا صدای کوبیدن در بلندتر باشه.

البته در درهای دوم (ارسالی از آقای نجفی) و سوم (خانم مروتی) کوبه ای به چشم نمی خوره، حالا یا کنده شده و یا اینکه مربوط به آخرین دوره های ساخت در بوده که استفاده از کوبه ها کم رنگ شده اند.

خود این «کوبه» ها هم حتمن می دونید که با هم تفاوت دارند و تفاوت آنها هم برخاسته از ارزش ها و هنجارهای سنتی زندگی در ایران بوده است.

اگه دقت کنید در درهای شماره یکم، چهارم (ارسالی از آقای محسن فرمانی)، پنجم و ششم این کوبه ها را مشاهده می کنیم. یه کوبه به صورت قلب و یه کوبه هم تقریبا به صورت چکش است.

کوبه ی قلبی شکل به خانم ها تعلق داشت و کوبه ی چکشی شکل به آقایان و هر کدام صدای خاصی تولید می کردند که شاید الان برای ما تفاوت گذاشتن بین آنها چندان ساده نباشه. اما وقتی بتونید بین صدای این دو کوبه تفاوت را احساس کنید،  آن وقت زمانی که شما در منزل هستید و کسی به در می کوبد، شما می توانید بفهمید که مرد است یا زن؟ و در آن وقت تکلیف اینکه چه کسی بره در را باز کنه هم روشن می شد، علی القاعده زمانی که مردی در را می کوفت و مردی در خانه بود، زن خانه نمی رفت در را باز کنه. ساز و کار زیبا و هوشمندانه ای است، نه؟

به قول وحشی بافقی:

نام نیک است کلید در دروازه دل - دل نه ملکیست که تسخیر کنندش به سپاه

همیشه درهای قلب و فکرتان به روی روشنی و بی کرانگی باز شود.